Geguritan: Layang

Layang

~ Turiyo Ragilputra ~

Layang abang sing daktampa ngepasi bedhug ndrandhang

dudu saka rohmayati, erna, zaenatul, utawa endang

layang sing daktampa nalika aku ngadeg ing ngarep lawang

kakirim kanthi kilat nggawa ati mlerah kebranang

“Endi janjimu, Riyo?” mangkono unine ukara pambuka

aku njegreg kamitenggengen kaya tugu sela

“ngaku panggurit ukarane kaya pisuhe buta alengka

apa ora mboktiteni silir resep sing digawa samirana?”

Layang abang layang saka kadang

rasane sumringah kaya jamu cabe lempuyang

swarane ngumandhang kaya cumengklinge bonang

“aja lali kekudanganku, anak lanang”

layang abang saiki sumimpen ing njero ati

kareben dadi bengawan sing banyune terus mili

Read More

Geguritan: Rembulan

Rembulan

~ Turiyo Ragilputra ~

Rembulan ing dhadha langit kae

rambute nglawer tekan dhadhaku

apa sliramu ngerti rembulan liyane

si tangan alus sing banget wasis ngracik jamu?

anggur, kencur, apadene bratawali

pupur, gincu, lan esem panjiret ati

apa kudu dituku ing lokalisasi

dipondhong cara putri dililing kaya bayi

kangmangka prauku isih sendhen ing dermagamu, sri?

upama kudu digadhe pira tebusane

yen dituku pira regane

bakal daksembadani waton dudu wujud bandha donya

rerangken lamaran ora nganggo raja brana

tumuruna, tumuruna

dimen rembulan kae gelem leledhang ing taman

selagine aku isih kongang nyipta guritan

rembulan kekalang ing njero dhadha

sunare nyipta esem sadawane mangsa

Read More

Geguritan: Aku Nglukis ing Sayuta Langit

Aku Nglukis ing Sayuta Langit

~ Turiyo Ragilputra ~

Delengen aku nglukis ing sayuta langit

kebak warna abang sing cinipta saka getih jaman luput ngandhut

banjur nindakake aborsi kanthi nguntal pil lintang

guguran getihe dakwadhahi genthong angen-angen kagelan

dene kuwase dakcipta nganggo rambut gunung njeblug

lan warna-warna endah liyane cinipta saka pecahan raga

nasib para glandhangan sing kasingkir merga impen

para pamuja patung adipura

O, Kadang-kadangku sing ora nate bosen nyawang lukisan

delengen lukisanku ing sayuta langit kae

kebak akrilik mata nangis, tangan nyadhong, lan sandhangan

Pating sranthil!

warna-warnane banget naturalis awit dumadi saka nyawa-nyawa

sing pecat tanpa dosa

Read More

Geguritan: Tangise Anak-anak Jaman

Tangise Anak-anak Jaman

- Turiyo Ragilputra -

Pirengna bareng lakune angin, swara gadhuh ngebaki langit

sawise mataun-taun kali kasatan banyu

lemah bengkah kasatan embun, lan jingglang purnama

kelangan gumyak bocah gojegan

O, ing kene wis maabad watu-watu gumlundhung sadawane wengin

nggawa geni kamurkan kesumat maut; paprangan!

Bumi tinindhih wit-witan ambruk

bleduge sumawur ngurugi swarga

Suprandene marang sapa kudu tetambuh

atas kepribaden sing ginadhe tangan mungsuh

Iki jaman tangise anak-anak piatu

jaman runtuhe eluh kacintakan kaum ibu

kembang luruh luntur lentrih

penyair bisu. Tangan kelu koncatan tasbih

musna regane muksa sukmane

Lan guritan kepayahan

ilang wujud

absurd!

Bosnia! Bosnia!

Ing endi papan kanggo ndhedher rasa asih

muji Allah kanthi ati wening pangucap fasih

sakliyane paprangan! Pirengna ing kalbumu

marang sapa bayi-bayi bakal necep banyu susu

marang sapa bocah-bocah takon kubure ibu

sadawane dalan, o, getih tumetes angganda wangi

tilase subur klanggo ndhedher tanduran mlathi

Pirengna, sepisan maneh, pirengna

sumiyut angin ing mangsa gugur

tintrime landhep samata pedhang

panglima perang sahabat Anshar

Ya, ya, Tsabit al Haq ing kene. Jiwane goncang

Labuh agama luput anggrayang

surban-surban putih kumampul ing kali Yordhan

binalang bathang kaum Israel!

Read More

Geguritan: Bu Nyai

Bu Nyai

- Turiyo Ragilputra -

Bu Nyai, rambutmu dipotong poni

kojahmu, beda biyen beda saiki

dhuh, apa kersa sampeyan

mbukani dina-dina nganggo cangkriman?

Senajan wis dadi ombyaking jaman

panggedhe kulina nampa bestelan

nanging apa mesthi kudu ngono, Bu Nyai?

Lho, coba sampeyan resepi ocehe kepodhang kae

“Jawa tanpa jiwa jawane jawa wisa

Jawa tanpa waja jawane jawa ula

Jawa tanpa jawa jawane jawa buta”

Mesthine, ngono ya ngono ning aja ngono

aja disengguh kawula isih kaya kebo

Bu Nyai, ujare bakul sinambi wara

jengandika duwe aji pamungkas aran lebur sekethi

ampuhe kagila-kagila sektine kepati-pati

Saiki coba sampeyan buktekna

galo kae, langit sandhuwure negara katon malengkung

cahya abang panjalmane dewa durangkara

kahanan peteng kapusus pedhut sandyakala

aja pijer mematut dhiri, mingar-minger sangarep kaca

banjur nglencer ing omahe tangga

Bu Nyai

tanduran pari ing karang padesan

gusis direncah gegremetan lan siluman

jrambah paseban ing punjering negara

dadi papan pesta para buta brekasakan

Kepiye Bu Nyai, apa wis pedhot iku kendhali

sing diulur nalika biyen ngripta sesanti?

Bu Nyai, kahanan wis kabesmi dahana

lha jengandika kok enak-enak ngepung ambeng negara!

gambar saking google.com

Read More

Geguritan: Manuk Podhang, Anakmu Pira?

Manuk Podhang, Anakmu Pira?

-Turiyo Ragilputra-

ana kembang kasamber angin, gandane arum mangambar

wit waluh ilang pupuse oyod ringin dipangan uler

(parikan apa, ya kang?

embuh, ya dhi

batangane apa, ya yung?

embuh, ya wuk)

Paman Dhoblang:

akeh luwak namur

merak

akeh kecu memba ratu

jagad padhang

_____ wayang

pak dhalang

_____kejengkang

lara, kaki?

mesthi lara. Ning tangise aja kedawa-dawa

mbah buyut keranta-ranta. Galo gae:

gugah tanjak

(lho kok?)

: mumpung kepenak!

(lho kok?)

: mumpung disanak

(lho kok?)

: lho kok?

Ups; tukang satang tiba ing kali

biyen kondhang saiki sepi

akh; tuku pala kok diwenehi kencur?

biyen watak satriya kok saiki mlencur?

(sikon, pakdhe

_____ mbelgedhes!

pergeseran tradhisi, paman

___prek!

wis makmur, mbah

___ora ngadani!

hompilah hompi-jreng

+sapa menang?

–aku!

+mungsuhmu?

-dadi awu!)

manuk podhang, jaman Jepang

wong mini dadi ratu

: ocehe tansah ngumandhang

Anakmu pira? (pitulungpuluh pitu!)

 

Gambar saking google.com

Read More

Geguritan: Kidung Kamardhikan

Kidung Kamardhikan

-Turiyo Ragilputra-

Teja mencorong, o, teja mencorong

cumlorot ngelus pucuk-pucuk gunung lan gisik-gisik samodra

nigas kaca cendhela, nrabas lemah cengkar lan ara-ara

Jroning jiwa – bangkit – tumanceb ing bumi kinasih

nyawiji bareng swara pratelane Soekarno-Hatta

: Merdeka!

Manuk prenjak ngoceh

canthas lan gandhang!

Kembang-kembang mekar

arum lan endah!

Dumeling kidung puja lan pamuji

nguntabake jiwa lan ruh

njejegake pancadan donga-donga

dalan unggahan tumrap ngumbarane kusuma bangsa

Nanging pratandha apa iki?

langit nangis, jagad kelu

ing angkasa srengenge kamangsa grahana

Lemah geter, bumi pater, s’modra ketaman prahara

ana lindhu

ana lemah longsor

ana pageblug

ana wangke mbarang amuk

Ah, kaelakon apa iki?

perang?

gara-gara?

Kiyamat?

utawa pemut???

Ya, iki pemut

awit saka kaca cendhela sing binuka kita weruh

Manungsa kang tumindak mung nganggo lambene

Manungsa kang asih mung nganggo ilate

Manungsa kang krungu mung nganggo kupinge

Manungsa kang welas mung nganggo critane

Manungsa kang aweh mung nganggo janjine

Manungsa kang tirakat mung nganggo lageyane

Ana manuk gagak mabur

kekalang nyilang arah keblat

ijenan dheweke nantang arah tiyupan angin!

Ya Allah, mripate pendirangan

ganep karo cucuke kang landhep

lan cengkreman kukune

kaya bakal nglebur bumi kinasih

Ya Allah, pralambang apa iki?

Ah, ya, kita pancen wis mardika

nanging waspadakna

bocah lanang sing nigas dalan kae

sing mikul damen garing kae

mripate, oh, mripate

kudu netesake eluh kanggo ngucap

: M...e...r...d...e...k...a...!

Para among tani sing mikul pacul kae

sing gupak lumut lan lendhut kae

wetenge, oh, wetenge

kudu kecet lawan geger kanggo ngucap

: M...e...r...d...e...k...a...!

Bocah lola sing ngumbara ing lurung-lurung kae

sing tanpa juntrung upa jiwane kae

badane, oh, badane

kudu nglumpruk kanggo ngucap

: M...e...r...d...e...k...a...!

Ya Allah

aling-alingana jantrane titah-titah sing kasisih

sing tapak lan tilase ilang kasaput lebu

bumi kinasih iki

Sing ilang saka gumruhe surak :

Merdeka!




gambar saking google.com

Read More

Geguritan : Donga Bocah Piatu

Gusti, durung kober dakrukti jisime ibu
sing mati kaliren ing pinggir dalan
mati kaku marga ngrungkebi sesantine tembang kamakmuran
“Iki jaman mardika. Pembangunan ginelar kanggo
kamulyan para kawula”
(nanging apa urip cukup wareg mangan sesorah
sedheng para pepriman isih pating slarah)

gusti, upama aku entuk blaka
wiwit wingi weteng iki durung klebon sega
senajan ujaring kandha kita iki wis mardika
pembangunan dadi program kapisan, kamakmuran
janji manis saka kabeh pengendhali lis peprentahan
“nanging apa cukup manungsa mung urip karo janji
Sedheng kacintrakan tansah mbujung urip iki?”

gusti, najan wis dakgawa kabeh sanggan panandhang
meyang endi kudu nglabuhake sesurange nasib
kamakmuran iki panggah angel diranggeh
sagagang kembang cempaka uga wis kadhung alum
sadurunge kober daksawurake ing makame ibu
sing dadi kurban atas nasib sapait rempelu

# Karya: Turiyo Ragil Putro

Read More

Geguritan

Gurit          : tulis, garit, nggarit nganti nandes.

Geguritan     : tulisan kang becik, tumata basane, sastrane lan tumata tembung-tembunge.

Read More

Geguritanku- Sing Bener

SING BENER

jare wong jaman saiki jaman edan

jare sing ora melu edan ora keduman

akeh wong keder

akeh wong keblinger

mula tumindaka sing bener

sing bener omonganmu

sing bener kelakuanmu

sing bener..

men ora melu-melu keblinger

Semarang, 18 Desember 2008

Read More

Geguritanku-Lungaa Setan!

LUNGAA SETAN!

Lungaa setan!

Jalaran kowe wong dadi edan

Jalaran kowe wong dadi ora kelingan

Ora kelingan:

Yen urip nang dunya iku mung mampir

Mung mampir ngombe

Lungaa setan!

Lunga!!!

Semarang, Januari 2009

Read More