Kidung Rumeksa ing Wengi

KIDUNG RUMEKSA ING WENGI

--Dhandhanggula

ana kidung rumeksa ing wengi
teguh hayu luputa ing lara
luputa bilahi kabeh
jim setan datan purun
paneluhan tan ana wani
miwah panggawe ala
gunaning wong luput
geni atemahan tirta
maling adoh tan ana ngarah ing mami
guna duduk pan sirna.*

Tembang Dandhanggula isi donga tetulak iku riptane Kanjeng Sunan Kalijaga. Menawa ditembangake ing tengah wengi, sing ngrungokake, menawa sing krungu mau bisa nglaras lan ngrasakake sarana ati, atine bisa kaya kegeret menyang papan sing adoh nglangut . Apamaneh sing nembangake sawijining simbah karo ngendhong putune kang lagi nangis kepiyer tengah wengi kaya diganggu lelembut. Ditembangake kaya mengkono, putune kang isih bayi dadi meneng enggone nangis, keturon ing gendhongane simbahe. Jim setan sing maune ngganggu kaya padha sumingkir, wedi dening ukarane tembang kang nggeterake ngemu daya magis.

TEMBANG Dhandhanggula 10 gatra (larik) isi donga tetulak iku, ana maknane ing saben gatra, yaiku :

(1) Ana kidung rumeksa ing wengi, tegese, ana tembang kang ngreksa utawa ngayomi jroning wengi.

(2) Teguh hayu luputa ing lara, tegese, santosa bagas waras ora kena lelara.

(3) Luputa bilahi kabeh, tegese, kabeh sing bisa gawe bilahi padha sumingkir.

(4) Jim setan datan purun, tegese, bangsa lelembut ora ana sing gelem nganggu gawe.

(5) Paneluhan tan ana wani, tegese, santhet lan tenung uga ora ana sing tumama.

(6) Miwah panggawe ala, tegese, uga bisa slamet yen ana panggaawene wong ala.

(7) Gunaning wong luput, tegese, uga bisa slamet yen ana guna-guna kang amaeka.

(8) Geni atemahan tirta, tegese, senajan geni iku panas, ora kuwawa ngobong dheweke awit geni iku malih adhem kaya kesiram tirta ( banyu).

(9) Maling adoh tan ana kang ngarah ing mami, tegese, mengkono uga tekane maling saka adoh kang arep tumindak culika colong jupuk ing omahe sing ngidung iku, gagal wurung enggone tumindak ala.

(10) Guna duduk pan sirna, tegese, Guna saemper tenung lan santhet, uga sirna, ora tumama.

Mengkono isine donga tetulak ing tembang iku, kanggo nulak tekane samubarang kang kang ala saka panggawene jim setan lan cendhalane wong jail-methakil kang seneng maeka liyan.@

(Djajus Pete).- (sumber : https://www.facebook.com/basajawa)

Sumberipun (Klik)
Klik ugi
Kidung Rumeksa ing Wengi 

Read More

Tembang Dhandhanggula

Yogyanira kang para prajurit,

lamun bisa sami hanulada,

duk ing nguni caritane,

andelira sang Prabu,

Sasrabahu ing Maespati,

aran patih Suwanda,

lelabuhanipun,

kang ginelung triprakara,

guna kaya purun ingkang den antepi,

Suwanda mati ngrana.

Tembang Dhandanggula ingkang dipunanggit dening Sri Mangkunegara IV ing nginggil nyariyosaken bab kapahlawanan Bambang Sumantri ingkang sampun dados maha patih ing Maespati kanthi jejuluk Patih Suwanda.

Read More

S.M. Pocung, laras Sl.Manyura

6 Bo-	6 cah	5 i-	3 ku	1 so-	1 pan	1 san-	2 tun	6 i-	6 ku	5 pre-	3 lu
1 Bek-	2 ti	6 mring	3 wong	2 tu-	1 wa
1 Dha-	2 wuh-	1 e	3 gu-	2 ru	1 den	216 es-	6 thi
6 Si-	1 na-	2 u-	3 a	2 mrih	2 ka-	21 te-	6 kan	1 kang	23 den	12 se	2 dya

Read More

Kidung Sarira Hayu DHANDHANGGULA

Read More

Tembang Maskumambang & Mijil

Para leluhur ing jaman rumiyin menawi maringi pitutur dhateng lare alit utawi para mudha dipunwujudaken tembang utawi kidung. Ingkang kathah wujud tembang macapat.Ing ngandhap punika sekar macapat anggitanipun panjenenganipun Ja’far Sodiq (Sunan Kudus).


1. Maskumambang menika saking kalih tembung: Mas tembung menika asalipun saking Premas tegesipun Punggawa wonten tata cara Shamanistis (Pangucap mantra kanthi nembang kalih kembang sesaji). Kumabang saking tembung ambang pikantuk seselan -um- lan panambang Ka- ingkang tegesipun ngapung, kamwang / kembang. Wonten Serat Purwaukara, Maskumambang tineges ulam toya (iwak kali), sahengga dipunsyarat kanthi gambar iwak nglangi.
Watak tembang punika: nelangsa
Kanthi guru wilangan, lagu lan gatra: [ 12i, 6a, 8i, 8a ] {4}


Sekar Maskumambang Laras Pelog Pathet Nem

Ke - lek ─ ke - lek bi - yung si - ra a - neng ngen - di,

eng - gal tu - lung a - na,

a - wak - ku ke - cem - plung wa - rih,

gu - la - ge - pan wis meh pe - jah.


Tegesing tembung:
Kelek-kelek : pindhane swara kuthuk
Biyung sira : ibumu, simbokmu
Warih : banyu, toya ana blumbang.
Gulagepan : megap-megap (keblebeg banyu), angel anggone guneman
Pejah : mati

Dene tembang Maskumambang kasebut ngemu pitutur luhur: wong sing kahanane megap-megap durung kober/bisa tobat mulane njaluk pitulungan supaya dientaske saka panguripan/warihe.


2. Mijil tegesipun medhal, tembung menika wonten sesambetan sinonim kalian lawang boten tegesipun pintu lho, ananging jenising kembang kang gandanipun arum basa latin: Heritiera littoralis
Watakipun tembang punika: asih, tresna
Kanthi guru wilangan, lagu lan gatra: [ 12i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u ] {6}


Sekar Mijil Laras Pelog Pathet Barang


De - da - la - ne gu - na la - wan sek - ti,

ku - du an - dhap a - sor,

wa - ni nga - lah lu - hur we - ka - sa - ne,

tu - mung - kul - a yen di - pun du - ka - ni,

ba - pang den sim - pang - i,

a - na ca - tur mung - kur.


Tegesing tembung:
Guna : paedah, pinter
Sekti : wicaksana, jembar wawasane
Andhap asor : tatakrama ing pasrawugan ngajeni bekti marang: Allah, rosul, wong tuwa, guru, pimpnan. ora gumedhe/sombong
Wani ngalah : mawas dhiri / instropeksi. Bisa rumangsa (ora ruangsa bisa)
Wekasane : pugkasan, wasana


Tumungkul : ndingkluk, nggatekake
Duka : pitutur keras, wigati
Bapang : batantah-bantahan, pasulayan, tujuan tumindak sing ora becik diadohi/disingkiri.
Catur : guneman/omongan rerasan ala/ngrumpi, ngundhamana / menghujat.


Dene tembang Mijil kasebut ngemu pitutur luhur: Wong kepengin pinter lan manfaat (ngudi kautaman) kudu: 1) andhap asor, ora sombong, 2) gelem ngalah, 3) tawandhuk, ndhingkluk nggatekake yen dipundukani/kandani kang becik.
.

Read More